Besluit Houders van Dieren – Regels, Registratie en Verplichtingen

Het Besluit houders van dieren legt de identificatie- en registratieplicht vast voor iedereen die dieren in Nederland houdt, verhandelt of vervoert. De regeling vormt de uitwerking van de Besluit houders van dieren – Eisen, regels en actuele status binnen het kader van de Wet dieren en moet dierziektecrises voorkomen door snelle traceerbaarheid te garanderen.

Sinds de invoering op 1 januari 2015 is het besluit meerdere keren aangescherpt, met name op het vlak van hondenidentificatie. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beheert centraal alle registraties via het Uniek Bedrijfsnummer (UBN), terwijl de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toezicht houdt op de naleving.

Wat is het Besluit houders van dieren?

Dit besluit vormt de juridische basis voor de verplichte registratie van dieren en hun houders. Het regelt wie een Uniek Bedrijfsnummer (UBN) moet aanvragen, welke dieren geïdentificeerd moeten worden en binnen welke termijnen dit moet gebeuren.

Kernfeiten op een rij

1. Verplicht voor diversiteit: Het besluit geldt voor houders van vee, bedrijfsmatige huisdierenhouders en specifieke regimes voor honden.
2. UBN per locatie: Elke locatie waar dieren verblijven vereist een eigen Uniek Bedrijfsnummer.
3. Digitalisering: Sinds 2021 verloopt de registratie voor honden volledig digitaal via het aangewezen elektronische portaal van RVO.
4. Termijnen: Chippen binnen 1 week na aanschaf/geboorte, overdracht binnen 2 weken.
5. Kosten: Jaarlijkse betaling voor elk geregistreerd UBN, specifieke tarieven variëren.
6. Toezicht: De NVWA controleert naleving en kan bij overtredingen handhavend optreden.

Wie moet zich registreren als houder van dieren?

De registratieplicht reikt verder dan alleen commerciële boerenbedrijven. Ook hobbyhouders, fokkers en importeurs vallen onder het regime zodra zij dieren houden die in het besluit genoemd worden.

Welke diersoorten vallen onder de verplichting?

Het besluit onderscheidt meerdere categorieën. Voor vee geldt de verplichting voor runderen, paarden, pony’s, ezels, zebra’s, schapen, geiten, varkens en pluimvee (vanaf 250 dieren commercieel). Daarnaast gelden specifieke regels voor bijen en hommels bij export of import, hertachtigen en kameelachtigen.

Voor honden geldt een strikt regime: de eerste houder moet geregistreerd zijn bij RVO vóórdat de hond gechipt wordt. Dit geldt tevens voor kopers, importeurs, fokkers, zwerfdierorganisaties en zelfs voor dierenartsen die chippen. RVO beheert deze centrale registratie.

Geldt dit ook voor hobbyhouders?

Ja. Hobbyhouders van vee vallen wel onder de registratieplicht, al gelden er voor sommige diersoorten drempelwaarden. Voor honden geldt geen onderscheid tussen hobby en commercie: elke houder moet registreren. Bedrijfsmatige huisdierenhouders — denk aan fokkers of opvangen — moeten daarnaast een UBN aanvragen vóór de start van hun activiteiten en via mijn.rvo.nl aantonen dat de beheerder vakbekwaam is.

Hoe registreer ik mij als houder van dieren?

De registratie verloopt volledig digitaal via de portal van RVO. Afhankelijk van het type houder (vee, honden, bedrijfsmatige huisdieren) gelden specifieke stappen en authenticatievereisten.

Stapsgewijs registratieproces

Voor bedrijfsmatige huisdieren en vee start men via mijn.rvo.nl met eHerkenning niveau 2+. Hierbij is het BAG-nummer van het verblijf vereist, samen met de gegevens van de beheerder. Wijzigingen, zoals het toevoegen of stopzetten van een diersoort, moeten apart gemeld worden.

Hondenbezitters registreren zichzelf als houder bij RVO vóór de aanschaf of het chippen. De chipper — vaak een dierenarts — registreert vervolgens binnen één week het chipnummer (code 15 of 528), de datum en het eerstehoudernummer in het portaal.

Wat zijn de kosten?

Voor elk geregistreerde locatie (UBN) geldt een jaarlijkse betalingsverplichting. De exacte tarieven worden door RVO vastgesteld en zijn niet publiekelijk gepubliceerd in de beschikbare bronnen. Geïnteresseerden vinden actuele bedragen via hun account op mijn.rvo.nl.

Waar kan ik het register raadplegen?

Het register is geen openbaar toegankelijke database. Eigen ubo-gegevens en dierreistracering zijn inzichtelijk via het persoonlijke portaal van RVO na authenticatie.

Wat zijn de gevolgen als ik mij niet registreer?

Naleving van het Besluit houders van dieren is bindend. De wettelijke bepalingen stellen dat overtredingen leiden tot handhaving door de NVWA.

Concreet betekent niet-registreren dat u geen eigendomsoverdracht kunt legitimeren, geen vervoersdocumenten kunt opmaken en juridisch gezien niet bevoegd bent om met de desbetreffende dieren te handelen. De precieze boetebedragen zijn niet expliciet vermeld in de geraadpleegde officiële bronnen, maar artikel 3.29 tot 3.32 van het besluit vormt de basis voor sancties. Lees hier meer over de regels en verplichtingen voor houders van dieren, zoals het Royal Paiza Club installeren. Royal Paiza Club installeren

Wanneer is het besluit ingevoerd en gewijzigd?

1. 2014: Het besluit wordt vastgesteld via Staatsblad 2014, 499.
2. 1 januari 2015: Het besluit treedt in werking; alle houders van productiedieren moeten voortaan registreren.
3. 2021: Grote versterking van de identificatie- en registratieplicht voor honden via Staatscourant 2021, 43915. Dit introduceert de verplichte registratie bij het nestje of bij import, de UBN-verplichting voor eerstehouders en de centrale digitale registratie.

Wat is vastgesteld en wat blijft onbekend?

Waarom bestaat dit besluit?

De regeling vindt haar oorsprong in de noodzaak om dierziektecrises — zoals Q-koorts of vogelgriep — snel te kunnen traceren en indammen. Door elk dier en elke locatie uniek te identificeren met een UBN en chips, ontstaat een sluitende keten van herkomst en eigendom.

Dit systeem beschermt niet alleen de volksgezondheid, maar ook dierenwelzijn en handelsintegriteit. Voor honden specifiek voorkomt de registratie ook illegale handel en puppyhandel.

Het besluit werkt samen met de Prijzen Gewonnen Door Cristiano Ronaldo – Volledige Lijst Ballon d’Or en Meer regelgeving binnen het grotere kader van Europese dierenwelzijnswetgeving.

Bronnen en officiële publicaties

“Houders van dieren, zoals vee, huisdieren (inclusief honden) en pluimvee, moeten zich registreren bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voor identificatie en registratie (I&R) om dierziektecrises te beheersen en handel te traceren.”

— Staatscourant 2021, 43915

“De eerste houder moet zich registreren bij RVO vóór chippen; dit geldt ook voor kopers, importeurs, fokkers, zwerfdierorganisaties, chippers en dierenartsen.”

— RVO Identificatie en Registratie Honden

Samenvattend

Het Besluit houders van dieren verplicht sinds 2015 iedereen die dieren houdt — van vee tot honden — tot registratie bij RVO. Met de wijzigingen uit 2021 gelden er strikte digitale procedures voor honden, inclusief termijnen voor chippen en overdracht. Niet-naleving heeft ernstige juridische gevolgen, waaronder een handhavingsverbod door de NVWA. Controleer uw specifieke situatie via Besluit houders van dieren – Eisen, regels en actuele status om zeker te zijn van naleving.

Veelgestelde vragen