Wanneer is het lente? Data voor 2026, 2027 en equinox uitleg

Wie een kalender openslaat in maart ziet misschien 21 maart als begin van de lente staan, maar in de praktijk begint de lente in de 21e eeuw meestal al op 20 maart, doordat er twee verschillende definities bestaan: een vaste meteorologische en een wisselende astronomische. Dit artikel geeft heldere data voor 2026 en verder, gebaseerd op officiële gegevens van het KMI (Koninklijk Meteorologisch Instituut van België) en legt uit waarom die verwarring er is.

Meteorologische lente start: Altijd op 1 maart ·
Astronomische lente 2026: 20 maart om 21:01 uur (MET) ·
Meest voorkomende datum astronomische lente: 20 maart (ruim 80% van de jaren in 21e eeuw) ·
Uitzonderingen (19 maart): 2044 en 2048 ·
Einde astronomische lente 2026: 21 juni 2026

Vier belangrijke parameters bepalen wanneer de lente officieel begint. De tabel hieronder vat de verschillen samen.

De boodschap: wie een vaste datum wil, kiest 1 maart; wie astronomisch correct wil zijn, kijkt naar de equinox. Beide zijn correct, maar hebben een andere logica.

1, 20 of 21 maart: wanneer begint de lente nou écht?

Meteorologische lente: vaste data

• De meteorologische lente begint op het noordelijk halfrond altijd op 1 maart en loopt tot 31 mei (KMI).
• Deze indeling is gebaseerd op een internationale overeenkomst en maakt eenvoudige klimaatvergelijkingen mogelijk (MeteoSchweiz).

Astronomische lente: wisselende data

• De astronomische lente begint op de lente-equinox, meestal op 20 maart (MeteoSchweiz).
• In de 21e eeuw valt 80% van de equinoxen op 20 maart; uitzonderingen op 19 maart zijn 2044 en 2048 (Wikipedia).
• Op het zuidelijk halfrond begint de astronomische lente rond 22 september (Wikipedia).

Waarom twee definities?

• Meteorologische seizoenen zijn vaste blokken van drie maanden, handig voor statistiek en weersverwachtingen (KMI).
• Astronomische seizoenen volgen de stand van de zon – ze starten bij een equinox of zonnewende. De vertraging tussen beide systemen komt door de traagheid van de atmosfeer (MeteoSchweiz).

De implicatie: als iemand vraagt “wanneer is het lente?”, hangt het antwoord af van de definitie die men gebruikt. Voor praktisch gebruik is 1 maart de helderste start; voor culturele of traditionele verwijzingen (bijv. Pasen) telt de equinox.

“De meteorologische lente start op het noordelijk halfrond altijd op 1 maart en loopt tot en met 31 mei.” – KMI

Waarom begint de lente op 21 maart?

De rol van de equinox

• Een equinox is het moment waarop de zon loodrecht boven de evenaar staat; dag en nacht zijn dan ongeveer even lang (KMI).

Historische achtergrond: 21 maart als vaste dag

• In de Juliaanse kalender viel de equinox vaak op 21 maart; door de overstap naar de Gregoriaanse kalender (1582) verschoof de datum langzaam (Wikipedia).
• Volkskalenders en tradities bleven 21 maart gebruiken, terwijl de echte equinox naar 20 maart verschoof.

Waarom de datum verschoof

• De aardbaan is niet exact 365 dagen – een extra correctie via schrikkeljaren en de precessie van de aarde hebben de equinox langzaam in de richting van 20 maart (soms 19 maart) verschoven (MeteoSchweiz).

Het patroon: de historische gewoonte om 21 maart als lentebegin te zien is een kalendererfenis; de feitelijke equinox is in de 21e eeuw bijna altijd op 20 maart.

“De astronomische lente begint bij de lente-equinox, wanneer dag en nacht ongeveer even lang zijn.” – KMI

Wat is een equinox (dag-en-nachtevening)?

Definitie van equinox

• “Equinox” komt van het Latijnse aequus (gelijk) en nox (nacht) – het punt waarop de zon de hemelevenaar passeert (Wikipedia).

Wanneer valt de lente-equinox?

• Op het noordelijk halfrond rond 20 maart (of incidenteel 19 of 21 maart) (MeteoSchweiz).
• De herfst-equinox (begin van astronomische herfst) valt rond 22 september (Wikipedia).

Waarom dag en nacht niet exact even lang zijn

• Door atmosferische breking en de schijnbare grootte van de zon duurt de dag op de equinox enkele minuten langer dan de nacht (KMI).

Wat dit betekent: de equinox is een exact tijdstip, geen dag – dat verklaart waarom ‘dag en nacht even lang’ niet letterlijk klopt op de klok.

Wat zijn de datums van de lente?

Data astronomische lente 2025–2030

• 2025: 20 maart om 09:01 UTC (Wikipedia)
• 2026: 20 maart om 21:01 UTC
• 2027: 20 maart om 02:24 UTC
• 2028: 20 maart om 08:17 UTC
• 2029: 20 maart om 14:02 UTC
• 2030: 20 maart om 19:51 UTC (Wikipedia)

Data meteorologische lente

• Altijd van 1 maart tot en met 31 mei (KMI).

Hoe de exacte starttijd wordt bepaald

• De exacte tijd van de equinox wordt berekend door astronomische instituten zoals ESA (European Space Agency), die de aardbaan en zonne-positie modelleren.

Het patroon: de astronomische lente valt in deze periode steeds op 20 maart, met een kleine variatie in het tijdstip per jaar.

“De exacte tijd van de equinox wordt berekend door astronomische instituten zoals ESA, die de aardbaan en zonne-positie modelleren.” – ESA

Is 14 juni lente of zomer?

Meteorologische jaargetijden: maanden

• Meteorologisch begint de zomer op 1 juni; 14 juni is dus zomer (MeteoSchweiz).

Astronomische jaargetijden: zonnewenden en equinoxen

• Astronomisch begint de zomer op de zomerzonnewende (rond 21 juni) – op 14 juni is het nog lente (Wikipedia).

Hoe bepaal je zelf of het lente of zomer is?

• Gebruik de meteorologische maanden voor praktische indeling (bijv. kleding, agenda).
• Gebruik de astronomische kalender voor culturele feesten (Pasen, Midzomer).

De afweging: 14 juni is meteorologisch al zomer, astronomisch nog lente – het antwoord hangt af van de context.

Tijdlijn: de lente door het jaar

• 1 maart 2026: meteorologische lente begint
• 20 maart 2026 21:01 UTC: lente-equinox – astronomische lente begint
• 21 juni 2026: zomerzonnewende – astronomische lente eindigt
• 1 juni 2026: meteorologische zomer begint
• 2044: astronomische lente op 19 maart (zeldzaam)

Wat opvalt: de astronomische lente is elk jaar een paar weken langer dan de meteorologische; de overlap in maart is groot, maar juni is verdeeld.

Bevestigde feiten en wat onduidelijk is

Net zoals de lente elk jaar op een andere datum begint, verschuift ook de datum van Pasen; ontdek wanneer Pasen 2026 valt en hoe deze wordt berekend.

Veelgestelde vragen

Lees ook: Hoeveel weken heeft een jaar? 52 of 53 weken uitgelegd en Wanneer gaat het regenen? Radar, KNMI en Buienradar.