Iedereen met spaargeld, aandelen of een tweede huis vraagt zich elk jaar weer af: wat gaat de belasting mij dit keer kosten? Het antwoord voor 2026 is helder, maar ook flink anders dan voorgaande jaren – dit artikel zet alle box 3-tarieven, vrijstellingen en rekenvoorbeelden op een rij, zodat u precies weet waar u aan toe bent.

Mis deze niet

4 gerelateerde berichten

Heffingsvrij vermogen 2026 (alleenstaand): €59.357 ·
Heffingsvrij vermogen 2026 (fiscaal partners): €118.714 ·
Belastingtarief box 3 2026: 36% ·
Berekening: over forfaitair rendement boven vrijstelling

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
  • Exacte forfaitaire percentages per categorie voor definitieve aanslag 2026 worden later bekendgemaakt (Belastingdienst (voorlopige aanslag))
  • Of er overgangsrecht komt voor bestaande vermogens is onzeker (Accountancy Vanmorgen (vakmedium))
  • Of de forfaitaire percentages voor de definitieve aanslag nog wijzigen is onduidelijk (Belastingdienst) (Belastingdienst (voorlopige aanslag))
3Tijdlijn-signaal
  • 1 januari 2026: nieuwe regels van kracht (Belastingdienst (overheidsloket))
  • 2027: mogelijke verdere aanpassingen na evaluatie (SRA (brancheorganisatie))
4Wat komt hierna
  • Beleggers moeten hun vermogensmix in kaart brengen voor de aangifte 2026 (BerekenHet.nl (rekenhulp))
  • Controleer of uw voorlopige aanslag 2026 al is aangepast (Belastingdienst (voorlopige aanslag))
De kern

De nieuwe box 3-regels belonen spaarders die hun geld op een bankrekening houden, maar straffen beleggers met hoge rendementen. Spaarders betalen in 2026 effectief 0,46% belasting over hun vermogen boven de vrijstelling; beleggers kunnen oplopen tot 2,16%.

Onderdeel Waarde 2026 Bron
Heffingsvrij vermogen (alleenstaand) €59.357 Belastingdienst (box 3-pagina)
Heffingsvrij vermogen (fiscale partners) €118.714 Belastingdienst (box 3-pagina)
Belastingtarief 36% Belastingdienst (overheidsloket)
Ingangsdatum nieuwe regels 1 januari 2026 Rijksoverheid (landelijke overheid)
Forfaitair rendement spaargeld (voorlopige aanslag) 1,28% Belastingdienst (voorlopige aanslag)
Forfaitair rendement overige bezittingen (voorlopige aanslag) 6,00% Belastingdienst (voorlopige aanslag)
Forfaitair rendement schulden (voorlopige aanslag) 2,70% Belastingdienst (voorlopige aanslag)
Stijging heffingsvrij vermogen t.o.v. 2025 €1.673 per persoon SRA (brancheorganisatie)

Deze acht kernwaarden laten één ding zien: het systeem verschuift van een vast forfaitair percentage naar een gedifferentieerd model dat de werkelijke verhouding tussen spaargeld, beleggingen en schulden weerspiegelt.

Hoe wordt box 3 in 2026 belast?

Welke soorten vermogen vallen onder box 3?

  • Banktegoeden en contant geld – forfaitair rendement 1,28% (voorlopige aanslag 2026) (Belastingdienst (voorlopige aanslag))
  • Overige bezittingen (aandelen, obligaties, tweede woning) – forfaitair rendement 6,00% (Belastingdienst (voorlopige aanslag))
  • Schulden (aftrekbaar met drempel) – forfaitair rendement 2,70% (Belastingdienst (voorlopige aanslag))

Het box 3-inkomen op uw voorlopige aanslag 2026 berekenen we met fictieve percentages. We gaan uit van de werkelijke verdeling van uw vermogen.

Hoe wordt het box 3-inkomen berekend?

  1. Bepaal uw totale vermogen: spaargeld + overige bezittingen − schulden.
  2. Trek het heffingsvrij vermogen af (€59.357 voor alleenstaand, €118.714 voor partners).
  3. Bereken het forfaitaire rendement: vermenigvuldig spaargeld met 1,28%, overige bezittingen met 6,00% en schulden met 2,70%.
  4. Tel de drie rendementen bij elkaar op: dit is uw belastbaar voordeel.
  5. Pas het tarief van 36% toe over dit voordeel.

Over uw totale vermogen trekt de Belastingdienst eerst het heffingsvrij vermogen af. Over het restant berekent de fiscus het forfaitaire rendement: vermenigvuldig het spaargeld met 1,28%, de overige bezittingen met 6,00% en de schulden met 2,70%. Tel deze drie uitkomsten bij elkaar – dat is uw belastbaar voordeel. Over dat voordeel betaalt u 36% belasting.

De rekensom

Neem alleenstaande met €100.000 spaargeld en €50.000 aan aandelen. Trekt u €59.357 heffingsvrij vermogen af? Nee – de Belastingdienst verdeelt de vrijstelling naar rato over de vermogenscategorieën. Dat maakt de berekening complexer dan een simpele aftrekpost.

Samenvatting: Het nieuwe stelsel beloont spaarders (laag forfaitair rendement van 1,28%) en straft beleggers (6,00% forfaitair). Voor beleggers met veel aandelen: u kunt makkelijk boven de 2% effectieve belasting uitkomen. Spaarders: u betaalt effectief 0,46% over uw vermogen boven de vrijstelling.

Deze berekeningswijze maakt duidelijk dat de verdeling van uw vermogen steeds belangrijker wordt voor uw belastingdruk.

Wat zijn de tarieven voor box 3 in 2026?

Wat is het belastingpercentage in 2026?

  • Het tarief voor het voordeel uit sparen en beleggen is 36% (Belastingdienst (overheidsloket))
  • Dit tarief geldt zowel voor de voorlopige aanslag als de definitieve aanslag 2026 (Belastingdienst (voorlopige aanslag))
  • Het tarief is in 2025 en 2026 gelijk op 36% (MKB Servicedesk (financieel advies))

De implicatie: het tarief verandert niet ten opzichte van 2025, maar de onderliggende rendementspercentages zijn wél anders – dat is waar het verschil in uw portemonnee zit.

Hoe hoog is het forfaitaire rendement per categorie?

Vermogenscategorie Forfaitair rendementspercentage (voorlopige aanslag 2026) Bron
Banktegoeden en contant geld 1,28% Belastingdienst (voorlopige aanslag)
Overige bezittingen (aandelen, vastgoed) 6,00% Belastingdienst (voorlopige aanslag)
Schulden 2,70% Belastingdienst (voorlopige aanslag)

Het verschil tussen 1,28% en 6,00% is een factor 4,7. Wie zijn vermogen heeft staan in aandelen in plaats van spaargeld, betaalt dus een veel hoger forfaitair rendement – en daardoor meer belasting, zelfs bij eenzelfde totaal vermogen.

De valkuil

Beleggers die in 2026 een negatief werkelijk rendement hebben, kunnen alsnog belasting betalen omdat de fiscus met een forfaitair positief percentage rekent. Een belegger met €200.000 in aandelen die 10% verlies lijdt, betaalt toch over 6,00% forfaitair rendement – een pijnlijke mismatch.

Het patroon: het forfaitaire systeem beschermt spaarders maar creëert een risico voor beleggers met tegenvallende markten.

Wat is het belastingvrije deel van box 3 in 2026?

Wat is het heffingsvrij vermogen voor fiscale partners?

  • Voor een alleenstaande geldt €59.357 heffingsvrij vermogen (Belastingdienst (box 3-pagina))
  • Voor fiscale partners geldt gezamenlijk €118.714 (Belastingdienst (box 3-pagina))
  • Het heffingsvrij vermogen stijgt met €1.673 per persoon ten opzichte van 2025 (SRA (brancheorganisatie))

Wordt het heffingsvrij vermogen jaarlijks aangepast?

Ja, de Belastingdienst indexeert het heffingsvrij vermogen elk jaar. In 2025 was het €57.684 per persoon; in 2026 is dat €59.357 (MKB Servicedesk (financieel advies)). De stijging van €1.673 is aanzienlijk – wie in 2025 nog onder de grens zat, kan in 2026 een extra buffer hebben.

Het patroon: de vrijstelling stijgt mee met de inflatie en de gemiddelde vermogensgroei, maar de tariefsverhoging naar 36% (die in 2025 al inging) weegt daar tegenover.

Hoeveel belasting betaal je over spaargeld in 2026?

Hoe bereken je de belasting over spaargeld?

Stel: u bent alleenstaand, heeft €100.000 spaargeld en geen andere bezittingen of schulden.

  • Heffingsvrij vermogen: €59.357
  • Vermogen boven vrijstelling: €100.000 − €59.357 = €40.643
  • Forfaitair rendement: €40.643 × 1,28% = €520,23
  • Belasting: €520,23 × 36% = €187,28

Uw effectieve belastingdruk op het totale vermogen is daarmee 0,19%. (BerekenHet.nl (rekenhulp))

Voorbeeldberekening met €100.000 aan aandelen

  • Heffingsvrij vermogen: €59.357
  • Vermogen boven vrijstelling: €100.000 − €59.357 = €40.643
  • Forfaitair rendement: €40.643 × 6,00% = €2.438,58
  • Belasting: €2.438,58 × 36% = €877,89

Het verschil is opvallend: €187 versus €877 bij exact hetzelfde vermogen, alleen anders verdeeld. (MKB Servicedesk (financieel advies))

Het contrast

Wie €100.000 in aandelen heeft, betaalt 4,7 keer meer belasting dan iemand met hetzelfde bedrag op een spaarrekening. De werkelijke rendementen kunnen echter dicht bij elkaar liggen – of zelfs in het voordeel van de belegger. Het forfaitaire systeem werkt dus niet altijd eerlijk uit.

Deze voorbeelden illustreren dat de vermogensmix bepalend is voor de uiteindelijke belastingdruk.

Wat verandert er in 2026?

Wat is het nieuwe stelsel voor box 3 in 2026?

  • Vanaf 2026 wordt het forfaitaire rendement gebaseerd op de werkelijke verdeling van uw vermogen (Belastingdienst (overheidsloket))
  • Eerder werd een vast forfaitair percentage gehanteerd ongeacht de samenstelling (Rijksoverheid (landelijke overheid))
  • Het tarief is in 2025 verhoogd naar 36% en blijft in 2026 op dat niveau (MKB Servicedesk (financieel advies))

Hoe verschilt 2026 van 2025?

Onderdeel 2025 2026 Bron
Tarief box 3 36% 36% MKB Servicedesk (financieel advies)
Heffingsvrij vermogen (alleenstaand) €57.684 €59.357 SRA (brancheorganisatie)
Berekeningswijze forfaitair rendement Vast percentage over totaal vermogen Gedifferentieerd per categorie Belastingdienst (overheidsloket)

De echte omslag: in 2025 werd nog met één gemiddeld forfaitair rendement over het totale vermogen gerekend; in 2026 kijkt de Belastingdienst naar de feitelijke verdeling van uw geld. Spaarders profiteren, beleggers betalen meer.

Samenvatting: Voor spaarders met een eenvoudig vermogen (alleen spaargeld) is 2026 gunstiger dan 2025. Voor beleggers met aandelen of vastgoed is 2026 fors duurder. Fiscale partners profiteren dubbel van de hogere vrijstelling van €118.714.

Het advies: wie zijn vermogen wil optimaliseren, moet nu de verdeling in kaart brengen – wachten tot 2027 is te laat.

Het box 3-inkomen op uw voorlopige aanslag 2026 berekenen we met fictieve percentages. We gaan uit van de werkelijke verdeling van uw vermogen.

— Belastingdienst (overheidsloket)

In fiscaal jaar 2026 geldt een heffingsvrij vermogen van € 59.357 (€ 118.714 voor fiscale partners) in box 3.

— Raisin (financiële marktplaats)

Het advies

Wie in 2026 zijn vermogen wil optimaliseren, moet nu al de verdeling tussen spaargeld en beleggingen in kaart brengen. Fiscale partners kunnen hun vrijstelling verdubbelen, maar alleen als zij hun vermogen op de juiste manier toedelen in de aangifte.

Tijdlijn box 3 2025–2027

Periode Gebeurtenis Bron
2025 Oude box 3-stelsel met vaste forfaitaire percentages (gebaseerd op vermogensmix) Rijksoverheid (landelijke overheid)
1 januari 2026 Nieuwe box 3-regels van kracht: forfaitair rendement op basis van werkelijke verdeling, tarief 36% Belastingdienst (overheidsloket)
2026 Heffingsvrij vermogen verhoogd naar €59.357 (alleenstaand) Belastingdienst (box 3-pagina)
2027 (verwacht) Mogelijke verdere aanpassingen na evaluatie Accountancy Vanmorgen (vakmedium)

Deze tijdlijn laat zien dat 2026 een scharnierjaar is. Wie nu zijn aangifte voorbereidt, kan nog inspelen op de nieuwe regels – wachten tot 2027 betekent dat de overgang al een feit is.

Conclusie: wat betekent dit voor uw portemonnee?

De box 3-belasting in 2026 is voor de meeste spaarders lager dan in 2025, maar voor beleggers fors hoger. Het heffingsvrij vermogen stijgt naar €59.357, het tarief blijft 36%, en de forfaitaire rendementen zijn gespreid van 1,28% (spaargeld) tot 6,00% (beleggingen). Wie zijn vermogensmix op tijd in kaart brengt, kan voorkomen dat de belastingaanslag onverwacht hoog uitvalt. Voor de Nederlandse spaarder met een gemiddeld vermogen is de boodschap helder: herverdeel uw geld of accepteer dat u in 2026 meer betaalt.

Aanvullende bronnen

belastingdienst.nl, vermogensbeheer.nl, financiallifeplan.nl, accountancyvanmorgen.nl, financialfocus.abnamro.nl

Wie de tarieven voor 2026 wil vergelijken met het voorgaande jaar, kan de box 3 tarieven 2025 raadplegen voor een helder overzicht van de verschillen.

Veelgestelde vragen over box 3 in 2026

Is box 3 belastingvrij in 2028?

Nee, er zijn geen plannen om box 3 af te schaffen. Het kabinet heeft aangekondigd het stelsel verder te willen herzien, maar een volledige vrijstelling is niet voorzien.

Hoe wordt box 3 belasting berekend op aandelen?

Aandelen vallen onder ‘overige bezittingen’ met een forfaitair rendement van 6,00% in 2026. Over dat fictieve rendement betaalt u 36% belasting.

Kan ik bezwaar maken tegen een box 3 aanslag?

Ja, u kunt binnen zes weken na dagtekening van de aanslag bezwaar maken bij de Belastingdienst. Dit geldt ook als u het oneens bent met de forfaitaire percentages.

Wat is het verschil tussen box 1, box 2 en box 3?

Box 1 belast inkomen uit werk en woning (progressief tarief). Box 2 belast aanmerkelijk belang (ontvangsten uit uw eigen BV). Box 3 belast uw vermogen (spaargeld, beleggingen, tweede huis) met een vast tarief van 36%.

Hoe geef ik box 3 aan in mijn belastingaangifte?

In de aangifte vult u in: banktegoeden, overige bezittingen en schulden. De Belastingdienst berekent automatisch het voordeel op basis van de forfaitaire percentages. U kunt de voorlopige aanslag al gebruiken om een schatting te krijgen.

Is er een overgangsregeling voor box 3?

Er is geen algemene overgangsregeling. Wel kunnen belastingplichtigen die door de nieuwe regels onevenredig worden getroffen, een beroep doen op individuele omstandigheden via bezwaar.

Wat gebeurt er met schulden in box 3?

Schulden zijn aftrekbaar van uw vermogen, met een forfaitair rendement van 2,70% in 2026. Er geldt wel een drempel: alleen schulden boven een bepaald bedrag zijn aftrekbaar.

Voor meer context over uw inkomsten in 2026, lees ook het artikel over AOW-bedragen 2026 netto: wat krijg je per maand.

Beleggers die willen weten hoe de S&P 500 presteert, kunnen de S&P 500 Koers: Historie, Rendement & Beleggingsgids raadplegen.

Samenvatting: De nieuwe box 3-regels in 2026 betekenen meer belasting voor beleggers, minder voor spaarders. Fiscale partners profiteren van de dubbele vrijstelling van €118.714. Voor de doorsnee Nederlandse spaarder is de boodschap helder: bereken uw vermogensmix op tijd en stem uw aangifte af, of accepteer dat u onnodig veel betaalt.