God Save the King: geschiedenis, tekst en verschil met Queen

Wie weleens een BBC-uitzending of een koninklijke ceremonie zag, hoort het meteen: het statige God Save the King (of God Save the Queen). Dit lied is meer dan een melodie – het is een symbool van de Britse monarchie dat al bijna drie eeuwen meegaat. Hier lees je waar het vandaan komt, waarom de tekst wisselt met het geslacht van de vorst en wat de volledige verzen zijn.

Officiële titel: God Save the King ·
Functie: Volkslied van het Verenigd Koninkrijk ·
Eerste bekende publicatie: 1744 ·
Auteur: Onbekend ·
Gebruik als koningslied vanaf: 1745

Vier kerngegevens op een rij vatten de basis van het lied samen.

Waarom zeggen ze God Save the King?

De betekenis van de zin

“God Save the King” is Nederlands voor ‘God behoede de koning’ of ‘God redde de koning’. Het is een smeekbede om bescherming en zegen voor de regerende vorst. Bij een koningin wordt de titel aangepast naar “God Save the Queen” – de rest van de tekst verandert mee (Ensie (Nederlands kennisplatform)).

Wanneer wordt het gebruikt

Het volkslied klinkt bij koninklijke plechtigheden, staatsbezoeken, nationale feestdagen zoals Trooping the Colour, en grote sportevenementen. In bioscopen en bij de sluiting van BBC-uitzendingen is het ook te horen. Volgens Historiek (geschiedenissite) dateert het gebruik als koningslied uit 1745, toen het in Londen werd opgevoerd ter ondersteuning van koning George II tijdens de Jacobitische opstand.

Het patroon is duidelijk: het volkslied is een gebed dat de monarchie met de natie verbindt.

Waar komt het lied God Save the King vandaan?

Eerste publicatie en vroege versies

De oudste bekende publicatie stamt uit 1744, toen het lied verscheen in het tijdschrift Thesaurus Musicus (Summer Camp (muziekblog)). De oorspronkelijke openingsregel luidde “God save great George our king” (Historiek (geschiedenissite)). Historicus Charles Dimont van History Today merkt op dat het lied mogelijk is gebaseerd op het Franse “Grand Dieu sauve le roi” uit 1686.

Het lied is gebaseerd op het Franse ‘Grand dieu sauve le roi’ uit 1686.

– Historiek (geschiedenissite)

Componist en tekstschrijver onbekend

Wie de muziek en tekst precies heeft geschreven, blijft onduidelijk. Wikipedia NL (online encyclopedie) vermeldt een theorie dat Henry Carey de componist was, maar ook John Bull, Thomas Ravenscroft en Henry Purcell worden genoemd. Summer Camp (muziekblog) geeft aan dat Henry Carey de meeste eer krijgt, maar er is geen definitief bewijs. De auteur blijft formeel onbekend.

Het patroon is duidelijk: het volkslied ontstond uit een politieke strijdkreet en groeide uit tot een cultureel icoon, zonder dat we precies weten wie het schreef.

Is God Save the King anders dan God Save the Queen?

Wijziging na troonwisseling

Het enige verschil zit in de geslachtelijke aanduiding. Bij een koning wordt “King” gezongen, bij een koningin “Queen”. Ook worden de voornaamwoorden aangepast. De melodie blijft identiek (Historiek (geschiedenissite)).

Tekstverschillen

De eerste regel verandert van “God save our gracious King” in “God save our gracious Queen”. In het tweede couplet wordt “him” vervangen door “her”. De rest van de coupletten blijft ongewijzigd. Dit gebeurt automatisch bij elke troonswisseling – de laatste keer in 2022 met de komst van Charles III, na 70 jaar “God Save the Queen” (Ensie (Nederlands kennisplatform)).

Cultuurhistorici spreken van een “levend document” – het volkslied paste zich aan zonder dat er een nieuw lied gecomponeerd hoefde te worden.

Wat zijn de volledige teksten van God Save the King?

Eerste couplet (officiële versie)

Het eerste couplet wordt bijna altijd gezongen:

God save our gracious King!
Long live our noble King!
God save the King!
Send him victorious,
Happy and glorious,
Long to reign over us,
God save the King!

Minder bekende coupletten

Het volledige lied telt drie coupletten. Het tweede en derde couplet worden zelden gezongen, behalve bij zeer formele gelegenheden. Het tweede couplet vraagt om bescherming van de koning tegen vijanden, het derde om voorspoed en wijsheid. De exacte woorden variëren licht tussen bronnen (Wikipedia NL (online encyclopedie)).

Het volkslied is kort en krachtig, ontworpen om direct de loyaliteit aan de vorst te uiten.

Tijdlijn van God Save the King

• 1744: Eerste bekende publicatie in een liedboek (Historiek (geschiedenissite))
• 1745: Voor het eerst gebruikt als koningslied na de Jacobitische opstand (Historiek (geschiedenissite))
• 19e eeuw: Vaststelling als officieus volkslied van het Verenigd Koninkrijk (Wikipedia NL (online encyclopedie))
• 1952–2022: Tekst aangepast naar God Save the Queen tijdens de regering van Elizabeth II (Historiek (geschiedenissite))
• 2022: Terugkeer naar God Save the King na de troonsbestijging van Charles III (Historiek (geschiedenissite))

De tijdlijn toont hoe het volkslied steeds met de monarchie meebeweegt.

Wat weten we zeker en wat blijft onduidelijk?

Bevestigde feiten

• Het lied is voor het eerst gepubliceerd in 1744 (Historiek (geschiedenissite))
• De melodie is identiek voor God Save the King en God Save the Queen; alleen de geslachtstekst verschilt (Historiek (geschiedenissite))

Wat onduidelijk is

• De exacte auteur van de tekst is onbekend (Wikipedia NL (online encyclopedie))
• De precieze omstandigheden van de eerste compositie zijn niet volledig gedocumenteerd (Summer Camp (muziekblog))
• Het lied is nooit formeel door het parlement als nationaal volkslied aangewezen (Wikipedia NL (online encyclopedie))

Henry Carey wordt vaak genoemd als de waarschijnlijke componist, maar ook John Bull, Thomas Ravenscroft en Henry Purcell zijn mogelijke kandidaten.

– Summer Camp (muziekblog)

De combinatie van bevestigde feiten en onzekerheden maakt de geschiedenis van dit volkslied des te intrigerender.

Veelgestelde vragen

Wie de tekst en geschiedenis kent, ziet hoe het Britse volkslied al drie eeuwen het ritme van de natie weerspiegelt.